SEOR heeft een literatuuronderzoek gedaan in opdracht van UWV en het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid waarin de effectiviteit van het arbeidsmarktbeleid centraal staat. In februari 2005 is het rapport 'Effectiviteit van Re-integratie' gepubliceerd.

Deze studie heeft tot doel de bestaande evaluatieliteratuur over de effectiviteit van het actief arbeidsmarktbeleid op een rij te zetten om na te gaan wat hieruit kan worden geleerd voor een effectievere en efficiëntere uitvoering van dit beleid. Vanuit het doel van het onderzoek staat de volgende vraag centraal:
Wat is uit de Nederlandse en de internationale wetenschappelijke literatuur bekend over een aantal kernthema’s rond re-integratie die van belang zijn voor het uitvoeringsproces? Hierbij gaat het zowel om het microperspectief (welke informatie- en expertsystemen hebben klantmanagers nodig om tot een kosteneffectieve en op specifieke klanten en klantgroepen toegesneden inzet van re-integratieinstrumenten te komen) als het macroperspectief (wat levert het beleid macro-economisch gezien op en welke rol speelt de organisatie en uitvoering van het beleid hierin). De inzichten dienen zowel betekenis te hebben voor het uitvoeringsproces van UWV als voor het beleidsproces van SZW. Verder dienen lacunes in de beschikbare kennis in kaart te worden gebracht.

Conclusies (gedeelte van):
Gestart is met de analyse van het effect van re-integratie op de herintredingskans van werklozen en arbeidsgehandicapten. Tevens is gekeken naar verschillen in effectiviteit tussen instrumenten en in hoeverre dit verschilt naar doelgroep. In de analyse is zoveel mogelijk rekening gehouden met verschillen in de gehanteerde meetmethoden, definities, onderzoekspopulatie en onderzoeksperiode. Een overzicht van de internationale micro-economische literatuur uit de laatste 20 jaar naar de effecten van het actief arbeidsmarktbeleid wijst uit dat het met de effectiviteit van dit beleid minder slecht is gesteld dan vaak wordt verondersteld. Over het geheel genomen is er meer evidentie voor een positief effect op de baankans van de deelnemers dan voor geen of een averechts effect. Voor incentives voor uitkeringsgerechtigden (sancties,
bonussen, controle, e.d.), bemiddeling en instroomssubsidies (subsidies voor werkgevers die een (langdurig) uitkeringsgerechtigde in dienst nemen voor een reguliere baan) is de balans zelfs duidelijk positief. Scholing biedt een meer gemengd beeld. Bij gesubsidieerde arbeid (‘additionele’ banen, meestal in de overheidssector) is het beeld, voor wat betreft de doorstroom naar een reguliere baan overheersend ongunstig. In sommige landen is gebleken dat de ‘dreiging’ met toepassing van instrumenten al effect heeft, soms zelfs meer dan de toepassing van het instrument zelf.
Re-integratiebeleid lijkt voor vrouwen effectiever dan voor mannen, en voor volwassenen effectiever dan voor jongeren. Verder zijn er aanwijzingen dat re-integratie effectiever is voor groepen die als kansarm te kenschetsen zijn zoals laag opgeleiden, allochtonen en ouderen. Scholing, waarvoor gemiddeld genomen vraagtekens bij de effectiviteit kunnen worden gezet, lijkt voor specifieke groepen als oudere werklozen wel effectief. Verder blijft gesubsidieerde arbeid waardevol als laatste redmiddel (kans op werk) voor werklozen en arbeidsgehandicapten die vrijwel geen kans hebben op een reguliere baan. Om verdringing van reguliere arbeid en insluiting van deelnemers te voorkomen zou voor de meeste deelnemers het ontwikkelingsperspectief binnen gesubsidieerde arbeid om door te stromen naar reguliere arbeid centraal moeten staan. Ten slotte merken we op dat heel weinig literatuur is gevonden over de effecten van re-integratie voor arbeidsgehandicapten. Een buitenlandse overzichtsstudie signaleert een handvol studies op dit terrein, die alle zeker niet even diepgaand zijn qua onderzoeksopzet. De resultaten van deze studies wijzen op vrij geringe effecten op de netto baankans (herintredingskans) of de werkloosheidsduur van deze doelgroep.[...]

Download hier het volledige onderzoek