|
ECORYS-NEI heeft in opdracht van de Raad voor Werk en Inkomen (RWI) onderzoek uitgevoerd naar de ervaringen van re-integratiebedrijven en opdrachtgevers op de re-integratiemarkt. In maart 2004 is het rapport ‘Ontwikkelingen op de re-integratiemarkt’ gepubliceerd.
De centrale vraag waarop in dit rapport antwoord wordt gegeven, luidt als volgt: Wat is de mening van re-integratiebedrijven (rib ‘s) en opdrachtgevers over de huidige ontwikkeling van de marktwerking op de re-integratiemarkt en de invloed daarvan op de effectiviteit en efficiëntie van de re-integratie? De informatie over de actuele ontwikkelingen op de re-integratiemarkt is verzameld via face-to-face interviews met vertegenwoordigers van rib’s, gemeenten, UWV en werkgevers.
Conclusies (gedeelte van-):
Het publieke domein
• In 2003 is het marktgedrag van de rib’s en opdrachtgevers (verder) geprofessionaliseerd. […] De rib’s zijn te spreken over de competentie-ontwikkeling die gemeenten, maar ook UWV, hebben doorgemaakt. Deze ontwikkeling betreft voornamelijk het aanbestedings-en uitvoeringsproces. De bestekken van gemeenten zijn realistischer geworden, procedures zijn vereenvoudigd. Gemeenten hebben enigszins geleerd van hun ervaringen met voorgaande aanbestedingen. Zij zijn kritischer geworden op de UWV-aanpak die zij vorig jaar nog massaal volgden en durven daar nu vanaf te wijken. Bovendien hebben gemeenten tegenwoordig helderder voor ogen wat hun inkoopbehoefte is. De vormgeving van de aanbestedingsprocedures van gemeenten, maar ook van UWV, levert nu minder problemen op dan in 2002. Daarnaast merken rib’s dat gemeenten steeds meer openstaan voor een inhoudelijke dialoog met hen. Dit is de eerste stap in de richting van het door rib’s gewenste inhoudelijke partnerschap. De resterende kritische geluiden over gemeenten zijn dat hun kennis van het cliëntenbestand nog verdere verbetering behoeft en dat zij nog steeds nauwelijks van elkaar lijken te leren. Vorig jaar opperden rib’s al dat het zinvol zou zijn om kennis- en ervaringsuitwisseling tussen gemeenten te stimuleren. […]
• Tussen de wensen van rib’s en gemeenten over regievoering blijft een spanningsveld bestaan. […]Eind 2002 is geconstateerd dat de strakke regievoering door gemeenten op gespannen voet staat met resultaatafhankelijke financiering. Rib’s gaven aan dat zij bereid zijn om afgerekend te worden op hun re-integratieresultaten onder de voorwaarde dat zij zelf de regie van het traject in handen hebben. Dit jaar signaleren wij bij gemeenten een tendens tot het inkopen van losse producten of interventies in plaats van integrale trajecten. Dit betekent dat gemeenten in toenemende mate zelf de regie voeren. Deze manier van inkopen heeft niet de voorkeur van rib’s, omdat deze aanpak een adequate diagnose en een daadkrachtig klantmanagement vereist. Echter, zowel wat de diagnosestelling als het klantmanagement betreft, laat de competentie van gemeenten nog steeds te wensen over, aldus de meeste rib’s. Gemeenten onderkennen dit. Aan de andere kant tonen rib’s een toenemende bereidheid om contracten voor losse interventies aan te gaan, ook in combinatie met resultaatafhankelijke financieringsconstructies. […]
• Er is sprake van uniformering van de aangeboden dienstverlening.
Zowel UWV als gemeenten constateren dat de bij de reguliere aanbesteding aangeboden dienstverlening steeds homogener wordt. […]
• De markt kenmerkt zich vooralsnog door een beperkte resultaatgerichtheid. De resultaatgerichtheid van zowel rib’s als gemeenten is nog beperkt. De regievoerende behoefte van gemeenten vertaalt zich in een sterke procesgerichtheid. UWV is in 2003 sterker op resultaten gaan sturen en dus resultaatgerichter geworden. […]
• Tot nu toe blijven de plaatsingsresultaten achter bij de verwachtingen en beloften. Dit geldt in sterke mate voor de gemeentemarkt, en in mindere mate voor de UWV-markt. […]
• De concurrentie op de markt leidt tot een herschikking onder de rib’s. […] Het private domein
• De werkgeversmarkt heeft zich het afgelopen jaar minder sterk ontwikkeld dan verwacht. De belangrijke inhaalslag die de rib’s eind 2002 verwachtten op deze markt, is uitgebleven. Bij veel werkgevers hebben zich nog geen tweede spoor gevallen voorgedaan en is er daarom nog geen contact gelegd met een rib. Bij grote werkgevers is de markt verder ontwikkeld. […]
• De werkgeversmarkt is minder rationeel dan de rib’s eind 2002 verwachtten. […] Naast het harde plaatsingscriterium wordt in de werkgeversmarkt, in vergelijking met de publieke markt, veel meer gelet op zachte criteria zoals servicegerichtheid en ‘een goed gevoel’. […]
• Voor zowel werkgever als werknemer is tweede spoor re-integratie een minder aantrekkelijke optie. Voor de werkgever geldt dat de inschakeling van een rib vaak als laatste mogelijkheid wordt gezien. Re-integratie binnen de eigen organisatie heeft de voorkeur. Voor de werknemer is re-integratie in het tweede spoor veelal de minst interessante optie. Naast re-integratie in het eerste spoor, zijn voor een werknemer ontslag via de kantonrechtersformule, WAO en vervroegde pensionering opties die vaak aantrekkelijker zijn dan het accepteren van een baan bij een andere werkgever met een tijdelijk contract. […]
• Tot nu toe speelde de prijs geen belangrijke rol op de werkgeversmarkt. […] De financiering van tweede spoor trajecten in de werkgeversmarkt verliep in 2003 grotendeels door de Subsidie Opdrachtgeverschap Werkgevers van UWV. […]
• Er bestaan verschillende visies op de toekomstige ontwikkeling van de werkgeversmarkt. […] Een deel van de gesprekspartners ziet de private re-integratiemarkt vooral ontwikkelen in de richting van een verzekeringsmarkt. […] Een andere visie op de marktontwikkeling is dat steeds meer rib’s een samenwerkingsverband met arbodiensten zullen aangaan. […]
• Vanuit de doelstelling van een zo effectief en efficiënt mogelijke re-integratie lijkt de scheiding tussen eerste en tweede spoor kunstmatig. […] Immers, het maakt niet uit of een werknemer binnen of buiten de eigen organisatie wordt gere-integreerd wordt, als de re-integratie maar op een zorgvuldige en snelle manier plaatsvindt. […]
Download hier het volledige onderzoek |
